Markaziy bank qarori, ro‘yxat raqami 3420-3: sanatsiya, tashqi boshqaruv va tugatish tartib-taomilidagi mijozlarga banklar maxsus hisobvaraq ochadi

Endi banklar “To‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida”gi Qonunga muvofiq sanatsiya, tashqi boshqaruv yoki tugatish tartib-taomili joriy etilgan mijozlarga maxsus hisobvaraq ochishi shart. Avvalgi hisobvaraqlar bo‘yicha chiqim amaliyotlari to‘xtatiladi, mablag‘lar esa yangi maxsus hisobvaraqqa o‘tkaziladi.

O‘zgartirishlar Markaziy bank boshqaruvining 2026-yil 16-oktabrdagi 24/21-son qarori bilan kiritilgan. Qaror Adliya vazirligida 2026-yil 20-oktabrda 3420-3 raqami bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan va 2026-yil 21-oktabrdan kuchga kirgan. U Bank hisobvaraqlarini ochish, yuritish va yopish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga (ro‘yxat raqami 3420) qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritadi.

Maxsus hisobvaraq qachon ochiladi

Hisobvaraqni mijozning asosiy hisobvarag‘iga xizmat ko‘rsatuvchi bank ochadi. Buning uchun tartib-taomil joriy etilgani haqidagi hujjat taqdim etiladi:

• sudgacha sanatsiya — Adliya vazirligi huzuridagi To‘lovga qobiliyatsizlik ishlari agentligining qarori;
• sud sanatsiyasi — tartib-taomilni joriy etish haqidagi sud ajrimi;
• tashqi boshqaruv — sud ajrimi;
• tugatish — qarzdorni bankrot deb topish va tugatishga doir ish yuritishni boshlash haqidagi sud qarori.

Eski hisobvaraqlar bilan nima bo‘ladi

• asosiy va ikkilamchi hisobvaraqlar bo‘yicha chiqim amaliyotlari to‘xtatiladi;
• inkasso topshiriqnomalari kabi to‘lov hujjatlari va hisobvaraqqa band solish haqidagi qarorlar ularni qo‘ygan tomonlarga ijrosiz qaytariladi, bunda tartib-taomil joriy etilgani ko‘rsatiladi;
• qoldiq mablag‘lar va kelgusidagi tushumlar keyingi ish kunidan kechiktirmay maxsus hisobvaraqqa o‘tkaziladi.

Mablag‘larni kim boshqaradi

Sudgacha sanatsiya va sud sanatsiyasida mablag‘lar mijozning to‘lov topshiriqnomasi asosida sarflanadi. Tashqi boshqaruv va tugatishda esa sud boshqaruvchisining topshiriqnomasi asosida. Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning hisobvaraqlaridan mablag‘larni hisobdan chiqarish tartibi to‘g‘risidagi umumiy yo‘riqnoma talablari bunday maxsus hisobvaraqlarga qo‘llanilmaydi.

Boshqa o‘zgartirishlar

• hisobvaraq ochishda xorijga chiqish biometrik pasportini taqdim etish mumkin — u hujjatlar ro‘yxatiga haydovchilik guvohnomasidan keyin qo‘shilgan;
• o‘z hisobvaraqlari haqidagi ma’lumotni nafaqat asosiy hisobvaraq ochilgan bankdan olish mumkin.

Amalda bu nimani anglatadi. Agar hamkoringiz sanatsiya yoki tugatish tartib-taomilida bo‘lsa, inkasso orqali yechib olinishiga ishonmang: bank hujjatni ijrosiz qaytaradi. Sanatsiyadagi tadbirkor esa bankka Agentlik qarori yoki sud ajrimi bilan oldindan murojaat qilgani ma’qul: mablag‘lari bitta hisobvaraqda jamlanadi va uning topshirig‘i bilan sarflanadi.

Foto: Azizjon, Wikimedia Commons (jamoat mulki)