VMQ-505-son qaror: ishdagi baxtsiz hodisa haqida 24 soat ichida xabar beriladi, 1-dekabrdan tekshiruv faqat Xavfsiz mehnat tizimi orqali

2026-yil 1-dekabrdan ishdagi baxtsiz hodisalar haqidagi xabarlar, ularni tekshirish va hisobga olish «Xavfsiz mehnat» elektron tizimi orqali yuritiladi. Ish beruvchi baxtsiz hodisa haqida 24 soat ichida xabar berishi shart. Yangi tartibni Vazirlar Mahkamasi 2026-yil 22-sentabrdagi 505-son qarori bilan tasdiqladi.

Qaror mehnat faoliyati bilan bogʻliq baxtsiz hodisalar haqida xabar berish, ularni tekshirish va hisobga olish hamda yetkazilgan zararni qoplash tartibini belgilaydi. Hujjat 23-sentabrda kuchga kirdi. «Xavfsiz mehnat» tizimi sunʼiy intellekt texnologiyalariga asoslangan.

Baxtsiz hodisa yuz berganda

Ish beruvchi jabrlanuvchiga zudlik bilan birinchi yordam koʻrsatilishini tashkil etishi shart. Tekshiruv uchun ish joyidagi vaziyat va uskunalar holati saqlab qolinishi kerak.

24 soat ichida ish beruvchi tizim orqali quyidagilarni xabardor qiladi:

• Hududiy davlat mehnat inspeksiyasi
• Yuqori turuvchi tashkilot (mavjud boʻlsa)
• Ichki ishlar organlari
• Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligi
• Kasaba uyushmasi organlari
• Sanoat xavfsizligi qoʻmitasining hududiy boʻlinmasi

Kim tekshiradi

Yengil baxtsiz hodisalarni ish beruvchi tayinlagan komissiya tekshiradi. Quyidagi hollarda maxsus tekshiruv majburiy:

• Bir vaqtda ikki va undan ortiq xodim jabrlanganda
• Jarohatlar oʻrtacha ogʻir yoki ogʻir oqibatlarga olib kelganda
• Oʻlim holatida

Zararni qoplash

Ish beruvchi mehnat jarohati yoki kasb kasalligi natijasida xodim sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplashi shart. Istisno — agar u zarar oʻz aybi bilan yetkazilmaganini isbotlasa. Xususan, yoʻqotilgan ish haqi qoplanadi.

Amalda bu nimani anglatadi. 1-dekabrgacha kompaniyalarga quyidagilar tavsiya etiladi:

• Mehnat muhofazasi boʻyicha masʼul shaxsni tayinlash
• Baxtsiz hodisa yuz berganda harakat qilish boʻyicha ichki yoʻriqnomani 24 soatlik xabar berish muddatini hisobga olib yangilash
• «Xavfsiz mehnat» tizimida ishlashga tayyorlanish

Yoʻl-yoʻriqlar va himoya vositalari berilishini hujjatlashtiring: zararni qoplash boʻyicha nizoda aynan ish beruvchi oʻz aybi yoʻqligini isbotlashi kerak.

Foto: Bjorn Leirvik, Wikimedia Commons (CC BY 4.0)