VMQ-480: 1-oktabrdan davlat xaridlarining boshlangʻich narxi portal modulida shakllantiriladi, 2027-yildan uni sunʼiy intellekt hisoblaydi

2026-yil 1-oktabrdan davlat buyurtmachilari oʻrtacha bozor va boshlangʻich narxni davlat xaridlari portalining alohida modulida shakllantirishi shart. 2027-yil 1-yanvardan tasdiqlangan roʻyxatdagi tovarlarning oʻrtacha bozor narxini sunʼiy intellekt asosidagi modul avtomatik aniqlaydi.

Bu tartib Vazirlar Mahkamasining «Davlat xaridlari qiymatini baholashning shaffof tizimini joriy etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi 2026-yil 8-sentabrdagi 480-son qarori bilan joriy etildi. Hujjat 9-sentabrdan kuchga kirdi.

Qaror davlat xaridi predmetining oʻrtacha bozor hamda boshlangʻich narxini aniqlash tartibi toʻgʻrisidagi Vaqtinchalik nizomni tasdiqladi. Nizom 2028-yil 31-dekabrgacha amal qiladi.

Narx qanday hisoblanadi

Barcha davlat buyurtmachilari narxni xaridni amalga oshirishdan oldin davlat xaridlari boʻyicha maxsus axborot portalining modulida shakllantiradi. Hisoblash qoidalari:

• Oxirgi 90 kunlik bozor narxlaridan foydalaniladi
• Ular mavjud boʻlmaganda — 365 kungacha boʻlgan maʼlumotlardan foydalaniladi
• Taqqoslanayotgan tovarlarning xususiyatlari xarid qilinayotgan tovarlarga mos boʻlishi kerak
• Sifatni pasaytirish hisobiga arzonroq va taqqoslanmaydigan variantlarni tanlashga yoʻl qoʻyilmaydi

2027-yildan nima oʻzgaradi

Sunʼiy intellekt asosidagi modul tasdiqlangan roʻyxatdagi tovarlar bilan ishlaydi: norma.uz maʼlumotiga koʻra, ular 60 turi. Bunday tovarlar uchun hisoblangan oʻrtacha bozor narxi boshlangʻich narxni belgilashda ustuvor manba boʻladi.

Hisoblangan narxlar, manbalar soni va hisoblash sanasi ochiq eʼlon qilinadi.

Tayyorgarlik muddatlari

• 2026-yil 1-dekabrgacha xaridlar klassifikatori MXIK va TIF TN kodlari bilan muvofiqlashtiriladi
• 2027-yil 1-yanvarga qadar soliq, bojxona, statistika va boshqa organlarning axborot tizimlari narxlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni real vaqt rejimida uzatish uchun portalga ulanadi

Amalda bu nimani anglatadi. Amaldagi shartnomalar narxlari va soʻrovlarga javoblar kelgusi tenderlarning boshlangʻich narxiga bevosita taʼsir qiladi. Shuning uchun yetkazib beruvchilarga quyidagilar tavsiya etiladi:

• Narx soʻrovlariga portal moduli orqali javob berish
• Takliflardagi MXIK kodlari toʻgʻriligini nazorat qilish

Foto: Devona Jovliyev, Wikimedia Commons (CC0)