OʻRQ-1177-son Qonun: sudlarga ajratiladigan xarajatlarni qisqartirish mumkin emas, keyingi yil byudjeti oldingisidan kam boʻlmaydi

Sudlarga ajratiladigan xarajatlarni qisqartirish mumkin emas, navbatdagi yil byudjeti esa, umumiy qoidaga koʻra, oldingisidan kam boʻlmaydi. Bu 2026-yil 11-sentabrdagi «Sud organlari faoliyatini moliyalashtirish toʻgʻrisida»gi OʻRQ-1177-son Qonunda mustahkamlangan. Qonun 2026-yil 12-sentabrdan kuchga kirdi.

Hujjat Qonunchilik palatasi tomonidan 17-martda qabul qilingan va Senat tomonidan 13-iyunda maʼqullangan.

Moliyalashtirish kafolatlari

• Sudlar faqat Davlat byudjeti hisobidan moliyalashtiriladi
• Navbatdagi moliya yili uchun ajratiladigan mablagʻlar, umumiy qoidaga koʻra, oldingi yilda ajratilganidan kam boʻlishi mumkin emas
• Byudjet daromadlari prognozi bajarilmagani, iqtisodiy vaziyat yoki defitsit oʻsishi sababli sudlar xarajatlarini qisqartirish taqiqlanadi

Bu norma Byudjet kodeksida ham mustahkamlandi.

Sudlar byudjeti qanday shakllanadi

Byudjet buyurtmasi loyihasini quyidagilar tayyorlaydi:

• Konstitutsiyaviy sud
• Oliy sud
• Sudyalar oliy kengashi
• Oliy sud huzuridagi Sudlar faoliyatini taʼminlash departamenti

Kelishmovchilik boʻlsa, hukumat ularning takliflarini byudjet toʻgʻrisidagi qonun loyihasiga ilova qiladi. Konstitutsiyaviy sud, Oliy sud va Sudyalar oliy kengashi oʻz mablagʻlarini mustaqil tasarruf etadi. Quyi sudlar esa Departament orqali moliyalashtiriladi.

Yana nima oʻzgaradi

Har bir sud alohida bino, qoʻriqlash va avtotransport bilan taʼminlanishi kerak. «Sudlar toʻgʻrisida», «Konstitutsiyaviy sud toʻgʻrisida» va «Sudyalar oliy kengashi toʻgʻrisida»gi qonunlarga ham oʻzgartishlar kiritildi.

Amalda bu nimani anglatadi. Fuqarolar va biznes uchun qonun sudyalar mustaqilligining yana bir kafolatidir. Sudning moddiy ahvoli endi byudjet ijrosi va ijro hokimiyati qarorlariga bogʻliq emas. Sudga bosim uchun javobgarlik kuchaytirilgani bilan birga, bu nizolarni, jumladan davlat organlari ishtirokidagi nizolarni xolis koʻrib chiqish shart-sharoitlarini mustahkamlaydi.

Foto: DP Singh Bhullar, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)