Markaziy bank milliy toʻlov svitchi qoidalarini tasdiqladi: 2027-yil 25-yanvardan kartalar boʻyicha banklararo toʻlovlar mamlakat ichida qayta ishlanadi

Markaziy bank milliy toʻlov svitchi orqali chakana toʻlovlar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqladi. Bu bank kartalari va elektron pullar orqali soʻmdagi banklararo toʻlovlar oʻtadigan yagona infratuzilmadir. Tizim 2027-yil yanvarida ishga tushadi va kecha-kunduz, dam olish kunlarisiz ishlaydi.

Nizom Markaziy bank boshqaruvining 2026-yil 23-oktabrdagi qarori bilan tasdiqlangan va Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida eʼlon qilingan. U 2027-yil 25-yanvardan qoʻllaniladi.

Toʻlov svitchi nima

Svitch toʻlov maʼlumotlari almashinuvining alohida kanallarini bittaga birlashtiradi. U orqali quyidagilar oʻtadi:

• toʻlovlarni tasdiqlash soʻrovlari;
• toʻlov xabarlari;
• mamlakat ichida kartalar va elektron pullar boʻyicha milliy valyutadagi kliring va banklararo hisob-kitoblar.

Hozir xalqaro kartalar boʻyicha operatsiyalarning bir qismi xorijiy protsessing markazlarida qayta ishlanadi. Svitch ishga tushgach, bu jarayon Oʻzbekistonga koʻchadi, bu esa toʻlovlarning barqarorligi va xavfsizligini oshirishi kerak.

Kim va qanday shartlarda ulanadi

• hisob-kitoblarning bevosita ishtirokchisi faqat banklar boʻlishi mumkin;
• toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimlari operatorlari svitchga bevosita ulanishi mumkin, ammo hisob-kitobni xizmat koʻrsatuvchi bank orqali amalga oshiradi;
• ishtirokchilarga toʻlov topshiriqnomalari rekvizitlarini oʻz tashabbusi bilan oʻzgartirish va mijoz roziligisiz operatsiya oʻtkazish taqiqlanadi;
• ishtirokchilar toʻlov maʼlumotlari sirini saqlashi va shaxsga doir maʼlumotlarni himoya qilishi shart.

Bu nima uchun kerak

2026-yil yozida Markaziy bank loyiha jadval asosida borayotganini maʼlum qilgan edi: 2026-yilda meʼyoriy baza tayyorlanadi, texnik amalga oshirish esa 2027-yilga rejalashtirilgan. Tasdiqlangan nizom tayyorgarlikning huquqiy qismini yakunlaydi.

Amalda bu nimani anglatadi. Karta egalari uchun toʻlov tartibi oʻzgarmaydi: soʻmdagi oʻtkazmalar va xaridlar mamlakat ichida qayta ishlanadi. Banklar, toʻlov tashkilotlari va toʻlov tizimlari operatorlari 2027-yil 25-yanvargacha svitchga ulanishni tayyorlashi, bank boʻlmagan ishtirokchilar esa hisob-kitob banki bilan kelishib olishi kerak.

Foto: Yevropa Komissiyasi, Wikimedia Commons (CC BY 4.0)