Senat 28 harfdan iborat yangi oʻzbek alifbosini maʼqulladi: Oʻ, Gʻ, Sh va Ch oʻrniga Ö, Ğ, Ş va Ç

2026-yil 10-sentabrda Oliy Majlis Senati 19-yalpi majlisida lotin yozuviga asoslangan oʻzbek alifbosini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi qonunni maʼqulladi. Alifbo 28 harf va bitta tutuq belgisidan iborat boʻladi. Qonun Prezident imzosiga yuborildi va faqat imzolanganidan keyin kuchga kiradi.

Qaysi harflar oʻzgaradi

Amaldagi alifboda 26 harf va uchta harf birikmasi bor. Oʻzgarishlar:

• Sh oʻrniga Ş
• Ch oʻrniga Ç
• Oʻ oʻrniga Ö
• Gʻ oʻrniga Ğ
• Ng harf birikmasi alifbodan alohida birlik sifatida chiqariladi, biroq yozuvda saqlanib qoladi

Ng ni qoʻllash qoidalari imlo qoidalarida belgilanadi.

Bu nima uchun kerak

Maʼruzachi senator Odiljon Mamatkarimovning soʻzlariga koʻra, kompyuterda Oʻ va Gʻ ni terish uchun baʼzan oltitagacha amal bajarish kerak. Amalda ularning oʻndan ortiq yozilish varianti uchraydi. Shu sababli qidiruv tizimlari va dasturlar bir xil soʻzlarni turlicha qabul qiladi.

Oʻtish davri

Qonunda oʻtish davri nazarda tutilgan.

• Yangi normalar kuchga kirgunga qadar amaldagi alifboda rasmiylashtirilgan hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qogʻozlarning muomalada boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi
• Peshlavhalar, koʻrsatkichlar va binolarning bezak elementlaridan ular jismonan eskirgunga qadar yoki qonunni amalga oshirish dasturida belgilanadigan muddatgacha foydalanish mumkin
• Davlat organlari ish yuritish, OAV va axborot tizimlarini yangilangan alifboga oʻtkazishni rejalashtirmoqda
• Maktab darsliklarini 2027–2031-yillarda yangilash rejalashtirilgan

Amalda bu nimani anglatadi. Hujjatlar, muhrlar va peshlavhalarni shoshilinch qayta rasmiylashtirish shart emas. Kompaniyalarga quyidagilar tavsiya etiladi:

• Qaysi hujjat shablonlari, IT tizimlari va maʼlumotlar bazalarini moslashtirish kerakligini oldindan baholash
• Qonun imzolanganidan soʻng uni amalga oshirish dasturi muddatlarini kuzatib borish

Foto: Akhemen, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)