Vazirlar Mahkamasining 586-son qarori: Toshkent va viloyatning besh tumanidagi issiqxonalar 1-dekabrgacha koʻmirdan voz kechishi kerak, modernizatsiya uchun gektariga 50 mln soʻmgacha subsidiya beriladi

Toshkent shahri va Toshkent viloyatining bir qismidagi issiqxona xoʻjaliklari uchun alohida tabiatni muhofaza qilish rejimi joriy etildi. Koʻmir, briket yoki pellet bilan isitiladigan issiqxonalar 2026-yil 1-dekabrgacha gaz, elektr yoki boshqa toza manbalarga oʻtishi kerak. Maqsad — poytaxt aglomeratsiyasida havo ifloslanishini kamaytirish.

Rejim Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 22-oktabrdagi 586-son qarori bilan belgilandi. Hujjat Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida eʼlon qilingan va 2026-yil 23-oktabrdan kuchga kirgan.

Qayerda va nima oʻzgaradi

Rejim Toshkent shahrida hamda Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq, Qibray, Yangiyoʻl, Zangiota va Toshkent tumanlarida amal qiladi. Bu yerda issiqxonalarni quyidagilar bilan isitish mumkin:

• tabiiy yoki suyultirilgan gaz;
• elektr energiyasi;
• geotermal va quyosh energiyasi;
• IESlarning ikkilamchi issiqligi.

Qattiq yoqilgʻi butunlay taqiqlanmagan, ammo barcha shartlar bir vaqtda bajarilgandagina ruxsat etiladi: yoqilgʻini avtomatik uzatish va yonishni boshqarish, chang va gazni tozalash, maʼlumotlarni Ekologiya milliy qoʻmitasi tizimiga uzatadigan uzluksiz avtomatik chiqindilar monitoringi, onlayn kameralar va sertifikatlangan uskunalar. Shinalar, plastik, ishlatilgan moy va chiqindilarni yoqish taqiqlanadi.

Qanday yordam beriladi

• 2028-yil 1-yanvargacha davlat tozalash uskunalari, qozonlar, energiya tejovchi ekranlar hamda elektr, quyosh, geotermal energiya yoki kogeneratsiyaga asoslangan isitish xarajatlarining 50 foizini qoplaydi — gektariga 50 mln soʻmdan oshmagan holda;
• 2026–2027-yillarda 3 yillik imtiyozli davr bilan 7 yil muddatga yillik 14 foizli kreditlar beriladi — loyiha qiymatining yarmigacha, biroq gektariga 3 mlrd soʻmdan oshmagan holda;
• chiqindilarni avtomatik monitoring qilish stansiyalari uchun har bir stansiyaga 350 mln soʻmgacha foizsiz muddatli toʻlov asosida mablagʻ ajratiladi.

Nazorat

Issiqxonalarda doimiy ekologik monitoring isitish mavsumida — 2026-yil 15-oktabrdan 2027-yil 15-martgacha oʻtkaziladi. Chiqindilar haqidagi maʼlumotlar axborot tizimiga real vaqt rejimida uzatilishi kerak.

Amalda bu nimani anglatadi. Agar issiqxonangiz Toshkentda yoki sanab oʻtilgan besh tumandan birida boʻlsa va koʻmir yoki pellet bilan isitilsa, 2026-yil 1-dekabrgacha ruxsat etilgan issiqlik manbalariga oʻtish yoki qozonxonani barcha talablarga moslab jihozlash kerak. Subsidiya va kredit uchun hujjatlarni hozirdan tayyorlang: subsidiya 2028-yil 1-yanvargacha, kreditlar esa faqat 2026–2027-yillarda beriladi.

Foto: Muzaffar Murodovich, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)