PQ-345-son qaror: 1-dekabrgacha ishdagi tazyiq, zoʻravonlik va shilqimlik ustidan shikoyat qilish portali ishga tushadi

2026-yil 1-dekabrgacha ishdagi tazyiq, zoʻravonlik va shilqimlik ustidan onlayn shikoyat qilish portali ishga tushadi. Bu Prezidentning 2026-yil 21-sentabrdagi «Mehnat sohasida xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhitini taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi PQ-345-son qarorida nazarda tutilgan.

Hujjat 22-sentabrda Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida eʼlon qilindi va shu kundan kuchga kirdi. Uning maqsadi — ishda quyidagilarning oldini olish:

• Tazyiq
• Jinsiy shilqimlik
• Zoʻravonlik
• Psixologik bosim
• Kamsitish

Kimlarga taalluqli

Dastur bosqichma-bosqich joriy etiladi:

• Avval — davlat organlari va tashkilotlarida, ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan yuridik shaxslarda hamda bunday yuridik shaxslar ulushi kamida 50 foiz boʻlgan kompaniyalarda
• Soʻngra — mulkchilik shaklidan qatʼi nazar boshqa tashkilotlarda

Shikoyatlar qanday koʻrib chiqiladi

«Xavfsiz va hurmatga asoslangan ish muhiti» portali Boshqaruv samaradorligi agentligi tizimlari negizida ishga tushiriladi. Unda onlayn shikoyat berish mumkin boʻladi.

• Rahbar ustidan shikoyatlar avtomatik ravishda yuqori turuvchi organga yuboriladi
• Huquqbuzarlik yoki jinoyat alomatlari boʻlgan materiallar «112» xizmati orqali huquqni muhofaza qiluvchi organlarga uzatiladi
• Xususiy sektor dmi.mehnat.uz tizimidan ixtiyoriy foydalanishi mumkin

Ikki oy ichida XMTning mehnat sohasidagi zoʻravonlik va shilqimlik toʻgʻrisidagi 190-son Konvensiyasini ratifikatsiya qilish boʻyicha takliflar tayyorlanadi.

Shilqimlik — ishdan boʻshatish uchun asos

Davlat organlari mehnat jamoalariga ichki mehnat tartibi qoidalarida jinsiy yoki jismoniy zoʻravonlik va jinsiy shilqimlikni mehnat majburiyatlarini bir marta qoʻpol buzish deb belgilash tavsiya etildi. Yaʼni bu ishdan boʻshatish uchun mustaqil asos boʻladi.

Amalda bu nimani anglatadi. Ish beruvchilar, jumladan xususiy kompaniyalar, hozirdanoq ichki mehnat tartibi qoidalariga shilqimlikka yoʻl qoʻyilmasligi va shikoyatlarni koʻrib chiqishning aniq tartibi haqidagi normalarni kiritishi maqsadga muvofiq.

Bosimga duch kelgan xodimlar yozma murojaat qilishi va dalillarni — yozishmalar, guvohlar koʻrsatmalarini saqlab qoʻyishi muhim.

Foto: Jadon Barnes, Wikimedia Commons (CC0)