
Vazirlar Mahkamasi 610-son qaror bilan mahsulotlar eksporti va importini miqdoriy cheklovlar orqali tartibga solish to‘g‘risidagi nizomni tasdiqladi. Hujjat kvotalar qanday joriy etilishi va taqsimlanishini belgilaydi. U faqat O‘zbekiston JSTga a’zo bo‘lgandan keyin amal qila boshlaydi.
Nizom JSTga a’zo bo‘lishga tayyorgarlik doirasida qabul qilingan. U O‘zbekistonning Jahon savdo tashkilotiga a’zo bo‘lishi bilan bir vaqtda kuchga kiradi; shu paytgacha yangi tartib qo‘llanilmaydi.
Eksport kvotalari oziq-ovqat va xomashyoning keskin tanqisligi xavfi bo‘lganda nazarda tutilgan. Import kvotalari, jumladan, fuqarolar salomatligi va ekologiyani himoya qilish, to‘lov balansini muvozanatlash hamda majburiy mehnat bilan ishlab chiqarilgan tovarlarni olib kirishni taqiqlash uchun nazarda tutilgan.
Kvotalar onlayn tarzda ikki usuldan biri bilan taqsimlanadi:
Bojxona qo‘mitasi kvotaning bo‘sh qoldig‘i va deklaratsiyalar navbati haqidagi ma’lumotlarni real vaqt rejimida ochiq e’lon qiladi.
Amalda bu nimani anglatadi. Tashqi iqtisodiy faoliyat ishtirokchilari qaysi guruhga kirishini oldindan aniqlashi kerak: kamida 5 foiz ulush kvotaning biriktirilgan yarmiga huquq beradi, qolganlar navbatda turadi. Qoidalarning o‘zi faqat JSTga a’zo bo‘lish bilan ishga tushadi, aniq kvotalar esa alohida qarorlar bilan joriy etiladi.
Foto: Devona Jovliyev, Wikimedia Commons (CC0)