Muddatli toʻlov yangi qoidalar boʻyicha: limitlar, Markaziy bank reyestri va xaridorlar himoyasi

Prezidentning 2026-yil 14-avgustdagi PQ-294-son qarori muddatli toʻlov (rassrochka) bozori uchun ilk bor tartibga solish doirasini yaratadi. Muddatli toʻlovga sotadigan nobank tashkilotlar Markaziy bank reyestriga kirishi shart.

Choraklik aylanmasi 500 mln soʻmdan yuqori boʻlib, sotuvlarining yarmi va undan koʻpi muddatli toʻlovga toʻgʻri keladigan chakana sotuvchilar ham (ishlab chiqaruvchilardan tashqari) tartibga solinadi.

Limitlar belgilandi: xarid narxi — koʻpi bilan 250 BHM, shartnoma muddati — koʻpi bilan 12 oy, jami komissiyalar esa yillik toʻlovlar summasining yarmidan oshmasligi kerak. Xaridorga jarimasiz muddatidan oldin soʻndirish huquqi kafolatlanadi. Koʻchmas mulk va muomaladan chiqarilgan tovarlarni muddatli toʻlovga sotish taqiqlanadi.

Asosiy talablar 2027-yil 1-yanvardan kuchga kiradi. Maqsad — isteʼmolchilarni himoya qilish va ortiqcha qarz yukining oldini olish.

Amalda bu nimani anglatadi: muddatli toʻlovga xarid qilishdan oldin sotuvchini Markaziy bank reyestrida tekshiring va ortiqcha toʻlovni qayta hisoblang: limitdan yuqori komissiyalar va muddatidan oldin soʻndirish uchun jarimalarni eʼtiroz qilish mumkin boʻladi.

Foto: Stilfehler, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)