OʻRQ-1175-son Qonun: tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlanganlarga aliment, ajrashish, uy-joy va bolalar bilan bogʻliq nizolarda davlat hisobidan yuridik yordam

Tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlanganlar davlat hisobidan yuridik yordam olish huquqiga ega boʻladi. Xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlari uchun bu, jumladan, aliment, uy-joy, ajrashish va bolalar bilan bogʻliq nizolarga tegishli. Qonun allaqachon kuchga kirdi.

Prezident tazyiq va zoʻravonlikdan jabrlangan shaxslarga ijtimoiy xizmatlar koʻrsatish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisidagi 2026-yil 11-sentabrdagi OʻRQ-1175-son Qonunni imzoladi. Qonun 12-sentabrda Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasida eʼlon qilindi va shu kundan kuchga kirdi.

Fuqarolik kodeksiga, «Notariat toʻgʻrisida»gi, «Xotin-qizlarni tazyiq va zoʻravonlikdan himoya qilish toʻgʻrisida»gi, «Davlat boji toʻgʻrisida»gi va «Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida»gi qonunlarga oʻzgartishlar kiritildi.

Kim yuridik yordam oladi

Tazyiq yoki zoʻravonlik munosabati bilan surishtiruv, dastlabki tergov organlariga yoki sudga murojaat qilgan jabrlanuvchilar davlat hisobidan yuridik yordam olish huquqiga ega boʻladi.

Xotin-qizlar va ularning voyaga yetmagan farzandlariga bunday yordam quyidagi ishlar boʻyicha koʻrsatiladi:

• Aliment va bolalar uchun qoʻshimcha xarajatlarni undirish
• Uyga kiritish, turar joydan foydalanish huquqini yoʻqotgan deb topish va koʻchirish
• Otalikni belgilash, ota-onalik huquqidan mahrum qilish, bolaning yashash joyi va u bilan koʻrishish tartibini belgilash
• Nikohdan ajratish va mol-mulkni boʻlish
• Mol-mulkni boshqa shaxsning qonunga xilof egaligidan talab qilib olish va zararni qoplash
• Ishga tiklash va ish haqini undirish

Boshqa oʻzgarishlar

• Jabrlanuvchi maxsus markazga olti oygacha muddatga joylashtirilishi mumkin
• Ijtimoiy himoya milliy agentligi huzuridagi ayollarni reabilitatsiya qilish va moslashtirish hududiy markazlariga joylashtirilgan xotin-qizlar nikoh va tugʻilganlik haqidagi takroriy guvohnomalar uchun davlat bojidan ozod qilinadi
• Bank kartasini tiklash uchun bankka murojaat qilishga «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi direktori tasdiqlagan ishonchnomalar notarial tasdiqlangan ishonchnomalarga tenglashtirildi

Amalda bu nimani anglatadi. Militsiya yoki sudga murojaat qilgan jabrlanuvchi davlat hisobidan advokat tayinlashni soʻrashi mumkin. Bu oilaviy va uy-joy nizolariga ham tegishli. Buning uchun murojaat va ish koʻrib chiqilayotganini tasdiqlovchi hujjatlarni saqlab qoʻyish muhim.

Foto: Partha3003, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)