Bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik uchun umrbod ozodlikdan mahrum qilish: javobgarlikni kuchaytirish boʻyicha takliflar koʻrib chiqishga yuborildi

Oʻzbekistonda bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik uchun umrbod ozodlikdan mahrum qilish taklif etilmoqda. Oʻzgartishlar paketi 28-sentabrda koʻrib chiqishga yuborildi. Hozircha bu faqat takliflar: ularni qabul qilish muddatlari hali aytilmagan.

Nima sabab boʻldi

2026-yil 27-sentabrda Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva qonunchilikka oʻzgartishlar boʻyicha takliflar tayyorlanayotganini maʼlum qildi. Maqsad — bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik uchun javobgarlikni imkon qadar kuchaytirish.

Bunga Namangan viloyatidagi jinoyat ishi sabab boʻldi: besh yoshli qizchaga nisbatan zoʻravonlikda bogʻcha xodimi gumon qilinmoqda. Saida Mirziyoyevaning soʻzlariga koʻra, beparvolik qilgan va bolani asrab qololmaganlar ham javob beradi.

Nimalar taklif etilmoqda

28-sentabrda Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari Shahnoza Mirziyoyeva agentlik masʼul idoralar bilan birgalikda oʻzgartishlar paketini tayyorlab, koʻrib chiqish uchun yuborganini aytdi. Paket quyidagilarni nazarda tutadi:

• Bolalarga nisbatan jinsiy zoʻravonlik uchun umrbod ozodlikdan mahrum qilish
• Bolalarga lozim darajada gʻamxoʻrlik qilmagan ota-onalar javobgarligini kuchaytirish
• Pedagoglarning zoʻravonlik va kamsitish uchun javobgarligini kuchaytirish
• Jabrlangan bolalarga tergov va sudning barcha bosqichlarida yuridik yordam koʻrsatish

Nima allaqachon topshirilgan

Oʻzgartishlar uchun asos 2026-yil 3-martdagi xotin-qizlar va bolalar huquqlari himoyasini kuchaytirish toʻgʻrisidagi PF-33-son Farmon bilan yaratilgan. Unda 14 yoshga toʻlmagan shaxsni zoʻrlaganlik uchun umrbod ozodlikdan mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini tayyorlash topshirilgan — avvalo, bunday jinoyatlar uchun ilgari sudlanganlarga nisbatan.

Oʻzbekistonda oʻlim jazosi 2008-yil 1-yanvardan bekor qilingan va Konstitutsiya bilan taqiqlangan, shu sababli gap eng yuqori muddat haqida bormoqda.

Amalda bu nimani anglatadi. Hokimiyat bayonotiga koʻra, beparvolik uchun javobgarlik kuchaytiriladi. Bogʻcha va maktab rahbarlari hozirdanoq quyidagilarni koʻrib chiqishi lozim:

• Videokuzatuv ishi
• Xodimlarning bolalar oldiga kirish tartibi
• Ishga olishda nomzodlarni tekshirish

Ota-onalar zoʻravonlikdan shubhalansa, darhol ichki ishlar organlari yoki prokuraturaga murojaat qilishi va barcha dalillarni saqlab qolishi kerak.

Foto: Davide Mauro, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)